1. VÔI BỘT TRONG XỬ LÝ ĐẤT NÔNG NGHIỆP – CÁCH SỬ DỤNG HIỆU QUẢ VÔI BỘT CHO CÂY TRỒNG

Như chúng ta đã biết, phát triển nông nghiệp chiếm phần lớn trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là trồng trọt. Với diện tích đất nông nghiệp lớn lên đến 27.289.454 ha (2018). Vì vậy việc trồng trọt phần lớn quyết định đến nền kinh tế nước ta.

Tuy nhiên, sau nhiều năm sử dụng đất canh tác, tình trạng đất ngày càng tệ đi, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng, đặc biệt là đất chua. Độ chua của đất sẽ khác nhau giữa các vùng. Đất cát và đất sét chẳng hạn, sẽ có độ chua khác nhau. Khí hậu hay vị trí địa lý cũng có ảnh hưởng đến điều này.

Tuy vậy, đất sẽ chủ yếu bị rửa trôi bởi nước mưa và bị chua. Nước sẽ làm mất các chất kiềm như Canxi, magie, kali,…và rửa trôi chúng theo nguồn nước. Cây trồng cũng hút các chất này, đặc biệt là các loại cây năng suất cao.

Các lý do khác khiến đất chua có thể là do phân giải chất hữu cơ tạo acid ( axit Cacbonic (H₂CO₃), axit Sunfuric (H₂SO₄), axit Nitric (HNO₃) ) hòa tan Ca, Mg. Các loại phân bón Sunfat, Clorua kali,…cũng làm đất bị chua theo cách này.

Khi đất chua, cây trồng sẽ bị ảnh hưởng. Nhưng cụ thể sự ảnh hưởng đó sẽ như thế nào?

Trong đất có các khoáng sét. Các khoáng sét này sẽ giả phóng ra các Ion Al³⁺  khi đất bị chua.Các ion Al³⁺ làm độc với rễ cây. Rễ cây sẽ bị bó cục và ngừng phát triển khi có quá nhiều ion này. Đó chính là lý do nên xử lý đất chua trước khi canh tác. Và hiệu quả nhất là sử dụng vôi xử lý đất nông nghiệp.

1.1. Công dụng của vôi bột xử lý đất nông nghiệp

Vôi nông nghiệp giúp làm giảm mức độ axit của đất bằng cách làm cho nó có độ pH trung tính hơn. Đây là lý do tại sao việc kiểm tra độ pH trong đất của bạn là rất quan trọng để xác định biện pháp khắc phục phù hợp khi cần thiết. Kiểm tra đất có thể giúp bạn xác định nơi cần và khi nào cần vôi, cũng như bao nhiêu.

Để khắc phục vấn đề đất chua, vôi có thể được áp dụng cho cây trồng để tăng độ pH bằng cách thêm canxi và magiê. Vôi hoạt động như một chất trung hòa axit tự nhiên cho đất, giúp giảm độ chua và hỗ trợ đưa đất trở lại trạng thái trung tính pH.

1.2. Công dụng của vôi bột cho cây trồng

• Giảm mangan và sắt trong đất

Vôi bột nông nghiệp giúp giảm mangan và sắt trong đất. Canxi hydroxit sẽ trung hòa và phân giải bớt các chất này. Từ đó giảm độ chua cho cho đất. Cây trồng sẽ ít bị nhiễm độc hơn đồng thời sinh trưởng tốt

• Tăng cường hoạt động của vi sinh vật

Các vi sinh vật là tác nhân rất tốt tạo nên chất dinh dưỡng, đề kháng cho cây. Đất chua làm hạn chế sự sinh trưởng và phát triển của những sinh vật này. Điều đó dẫn tới rễ cây cũng khó hấp thu dinh dưỡng hơn. Vôi bột nông nghiệp sẽ giảm chua, từ đó tạo môi trường lý tưởng cho vi sinh vật có lợi phát triển.

• Cải thiện dinh dưỡng tới rễ cây

Thời kỳ cây con là thời kỳ rất quan trọng. Bộ rễ vẫn còn yếu nếu gặp đất chua thì sẽ không được phát triển tốt, dẫn tới các bộ phận khác cũng ảnh hưởng. Cải thiện đất chua sẽ giải quyết được vấn đề này. Với rễ cây đã trưởng thành, bộ rễ có thể vươn xa hơn thay vì bị co lại vì đất chua.

• Cung cấp Canxi và Magiê

Vôi nông nghiệp tích cực bổ sung lượng canxi và / hoặc magie trong đất. Đây là những chất dinh dưỡng cần thiết để đảm bảo sự phát triển của cây khỏe mạnh. Vôi bột nông nghiệp cung cấp một lượng dinh dưỡng ổn định, theo thời gian đảm bảo. Như vậy, đất được điều hòa thích hợp cho môi trường sinh trưởng tốt nhất cho cây.

• Vôi bột nông nghiệp giúp giảm chi phí

Vôi bột nông nghiệp khá rẻ. Chúng cũng có tác dụng rất lâu dài. Bạn sẽ tiết kiệm được chi phí. Hơn nữa cải thiện được đất, tức là năng suất cây trồng cũng tăng, từ đó đem lại nguồn lợi càng lớn hơn.

• Tăng cường hệ thống gốc

Khi rễ cây không còn bị co lại do đất chua, chúng sẽ phát triển mạnh về mọi hướng. Độ ổn định khi bám đất của cây sẽ tốt hơn. Điều này có ích cho việc chống lại thời tiết bất lợi như mưa, gió, hạn hán.

• Cải thiện sự cố định đạm trong cây họ đậu

Đối với cây họ đậu như đậu nành, vôi bột nông nghiệp có thể giúp cải thiện quá trình cố định đạm. Đây là quá trình vi khuẩn sống trong rễ cây họ đậu có thể chuyển đổi nitơ trong khí quyển thành các chất dinh dưỡng mà cây trồng có thể sử dụng.

• Cải thiện hiệu quả phân bón / thuốc diệt cỏ

Đất chua cũng làm giảm hiệu quả thuốc trừ sâu hay phân bón. Bằng cách khôi phục đất đến mức độ pH trung tính hơn, nó có thể giúp cải thiện hiệu quả của phân bón và thuốc diệt cỏ. Cây của bạn sẽ bớt bị sâu bệnh và phát triển tốt.

• Giảm độc tính từ đất chua

Cuối cùng, áp dụng vôi cho cây trồng nông nghiệp sẽ loại bỏ tình trạng độc tính mà cây trồng đang gặp phải. Cây sẽ nhiễm độc khi sống lâu ngày ở đất chua. Theo thời gian, đất chua có thể làm chết cây trồng. Bằng cách trung hòa độ chua của đất trong khi đồng thời cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, vôi bột nông nghiệp có thể giải độc và giúp cây phát triển tốt hơn.

1.3. Vậy thì phải sử dụng vôi bột cho cây trồng như thế nào cho hiệu quả?

Đối với mỗi vùng đất, cây trồng khác nhau có cách bón vôi khác nhau về liều lượng, cách bón … Tuy nhiên, về cơ bản khi bón vôi nông nghiệp cho cây trồng phải tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng sau:

• Bón đúng loại vôi

Tùy vào loại đất, điều kiện canh tác, khí hậu mà ta sẽ có cách bón vôi khác nhau. Vôi tôi Ca(OH)2 thích hợp cho đất chua lâu năm, không canh tác. Vôi Dolomite (CaMg(CO3)2) thích hợp cho đất đã có cây trồng, cần bổ sung dinh dưỡng cho cây,…

• Cách bón vôi bột nông nghiệp

Đảm bảo vôi có độ mịn tốt. Sau đó rải lên đất, dùng cuốc xới trộn hỗn hợp vôi đất cho thật đều. Bước cuối là tưới nước với lượng vừa đủ để vôi nông nghiệp hòa tan hết trong đất.

Bón đúng cách đảm bảo đất sẽ được cải tạo tốt và từ đó cây sẽ sinh trưởng tốt, cho năng suất cao hơn.

• Bón đúng liều lượng

Tuy vậy, ta nên xác định độ chua của đất trước khi bón vôi bột nông nghiệp. Nếu đất có pH quá cao, vi sinh vật cũng có thể chết. Điều này còn dẫn tới suy thoái đất không canh tác được.

Áp dụng công thức: S x h x D x 103 x 10 x H x 20 (mg) để xác định lượng vôi cần dùng

Trong đó: S là diện tích, h là độ dày đất, D là dung trọng đất, H là độ chua thủy ngân.

Với đất có nhiều chất hữu cơ

• pH từ 3,5 – 4,5 cần bón khoảng 2 tấn vôi/ha.
• pH từ 4,5 – 5,5 thì cần bón khoảng 1 tấn vôi/ha.
• pH từ 5,5 – 6,5 bón khoảng 0,5 tấn vôi/ha.

Với đất nghèo chất hữu cơ thì bón giảm một nửa lượng vôi với cùng độ pH trên.

• Bón đúng thời điểm

Vườn mới trồng trọt thì bạn có thể bón vào mọi thời điểm trong năm.

Với vườn đang thu hoạch thì nên bón vôi bột nông nghiệp vào mùa mưa. Hoặc cũng thể bón vôi trong thời gian sau thu hoạch, dọn vườn.

Trong ngành chăn nuôi, từ lâu mọi người đã sử dụng vôi bột khử trùng chuồng trại, đặt biệt dùng vôi khử trùng chuồng gà, khử trùng đất. Giúp đảm bảo vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, hạn chế và tiêu diệt mầm bệnh trên vật nuôi. Với ưu điểm giá thành rẻ, dễ tìm mua, dễ bảo quản, có thể sử dụng lâu dài nên vôi bột khử trùng ngày càng được sử dụng rộng rãi trong chăn nuôi.

2. Vôi bột khử trùng là gì?

Vôi bột khử trùng là một trong những chất kháng khuẩn phổ biến được sử dụng trong thử trùng chuồng trại trong chăn nuôi. Với tác dụng khử trùng mạnh mẽ, vôi có thể giúp loại bỏ các vi khuẩn gây bệnh và ngăn chặn sự lây lan của chúng.

Trong môi trường trang trại chăn nuôi, vi khuẩn và các tác nhân gây các bệnh phổ biến có thể phát triển và hoành hành, lây lan nhanh chóng. Điều này có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe và kinh tế cho các doanh nghiệp chăn nuôi. Vì vậy, việc sử dụng vôi để khử trùng chuồng trại là một phương pháp hiệu quả để bảo vệ sức khỏe của đàn vật nuôi và đảm bảo môi trường nuôi trồng an toàn.

2.1. Tác dụng khử trùng chuồng trại của vôi bột

Vôi bột khử trùng là một trong những chất kháng khuẩn phổ biến được sử dụng trong thử trùng chuồng trại trong chăn nuôi. Với tác dụng khử trùng mạnh mẽ, vôi có thể giúp loại bỏ các vi khuẩn gây bệnh và ngăn chặn sự lây lan của chúng.Trong môi trường trang trại chăn nuôi, vi khuẩn và các tác nhân gây các bệnh phổ biến có thể phát triển và hoành hành, lây lan nhanh chóng. Điều này có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe và kinh tế cho các doanh nghiệp chăn nuôi. Vì vậy, việc sử dụng vôi để khử trùng chuồng trại là một phương pháp hiệu quả để bảo vệ sức khỏe của đàn vật nuôi và đảm bảo môi trường nuôi trồng an toàn.

Vôi có khả năng kháng khuẩn và khử trùng nhờ vào tính chất kiềm của nó. Khi vôi tiếp xúc với nước hoặc chất hữu cơ, nó sẽ phản ứng và tạo ra hiđroxit canxi [Ca(OH)2]. Hiđroxit canxi này có khả năng giết chết vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh khác. Các bệnh phổ biến trong chăn nuôi như Ê coli, tụ huyết trùng, thương hàn,.. sẽ được hạn chế và kiểm soát nhanh chống nếu chuồng trại được khử trùng bằng vôi bột định kỳ. Ngoài ra vôi cũng có khả năng thanh lọc không khí và hút ẩm, giúp làm khô và khử mùi trong chuồng trại.

 2.2. Cách sử dụng vôi khử trùng chuồng trại

Để sử dụng vôi trong thử khuẩn chuồng trại, cần có quy trình và liều lượng chính xác. Đầu tiên, người chăn nuôi cần pha loãng vôi trong nước để tạo thành dung dịch vôi. Pha loãng 1 lít vôi khử trùng với 100 – 250 lít nước để phun khử trùng chuồng trại. Cần phun “từ ngoài vào trong”, “từ trên xuống dưới” rồi mới đến không khí chuồng nuôi. Cụ thể cần phun bề mặt chuồng trại (trần, vách tường, nền chuồng, lối đi) với lượng 10 lít cho 100 m2 bề mặt. Sau đó phun sương không khí chuồng nuôi với lượng 10 lít nước vôi khử trùng đã pha cho 100 m3 không khí. Hoặc có thể rải, rắc vôi bột khử trùng trực tiếp lên bề mặt chuồng trại, sàn nhà và các vật dụng liên quan. Quá trình này cần được thực hiện đều đặn và kỹ lưỡng để đảm bảo khả năng khử trùng tối đa.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng vôi khử trùng cũng có thể ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người. Vì vậy, việc áp dụng quy trình an toàn và tuân thủ các quy định về môi trường là rất quan trọng. Hơn nữa, việc sử dụng vôi khử trùng cần được kết hợp với các biện pháp kiểm soát dịch tễ học khác như vệ sinh và sự kiểm tra định kỳ của đàn vật nuôi.

Tóm lại, việc sử dụng vôi trong thử khuẩn chuồng trại trong chăn nuôi có tác dụng khử trùng mạnh mẽ và giúp bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của đàn vật nuôi. Tuy nhiên, việc sử dụng vôi cần được thực hiện cẩn thận và tuân thủ các quy định về môi trường, đồng thời kết hợp với các biện pháp kiểm soát dịch tễ học khác để đảm bảo an toàn và hiệu